(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

ద్రోణపర్వ - అధ్యాయ 192

॥ శ్రీః ॥
7.192. అధ్యాయః 192
Mahabharata - Drona Parva - Chapter Topics
అశ్వత్థామవధశ్రవణనిర్విణ్ణద్రోణమారణాయ ధృష్టద్యుంనసముద్యమః॥ 1 ॥
ద్రోణగ్రస్తస్య ధృష్టద్యుంనస్య సాత్యకినా విమోచనం॥ 2 ॥
Mahabharata - Drona Parva - Chapter Text

సంజయ ఉవాచ। 7-192-0x(4774)(53950)
తం దృష్ట్వా పరమోద్విగ్నం శోకోపహతచేతసం।
పాంచాలరాజస్య సుతో ధృష్టద్యుంనః సమాద్రవత్॥ 7-192-1(53951)
య ఇష్ట్వా మనుజేంద్రేణ ద్రుపదేన మహామఖే।
లబ్ధో ద్రోణవినాశాయ సమిద్ధాద్ధవ్యవాహనాత్॥ 7-192-2(53952)
స ధనుర్జైత్రమాదాయ ఘోరం జలదనిఃస్వనం।
దృఢజ్యమజరం దివ్యం శరం చాశీవిషోపమం॥ 7-192-3(53953)
సందధే కార్ముకే తస్మింస్తతస్తమనలోపమం।
ద్రోణం జిఘాంస్తుః పాంచాల్యో మహాజ్వాలమివానలం॥ 7-192-4(53954)
తస్య రూపం శరస్యాసీద్ధనుర్జ్యామండలాంతరే।
ద్యోతతో భాస్కరస్యేవ ఘనాంతే పరివేషిణః॥ 7-192-5(53955)
పార్షతేన పరామృష్టం జ్వలంతమివ తద్ధనుః।
అంతకాలమనుప్రాప్తం మేనిరే వీక్ష్య సైనికాః॥ 7-192-6(53956)
తమిషుం సంహతం తేన భారద్వాజః ప్రతాపవాన్।
దృష్ట్వాఽమన్యత దేహస్య కాలపర్యాయమాగతం॥ 7-192-7(53957)
తతః ప్రయత్నమాతిష్ఠదాచార్యస్తస్య వారమే।
న చాస్యాస్త్రాణి రాజేంద్ర పాదురాసన్మహాత్మనః॥ 7-192-8(53958)
తస్య త్వహాని చత్వారి క్షపా చైకాఽస్యతో గతా।
తస్య చాహ్నస్త్రిభాగేన క్షయం జగ్ముః పతత్రిణః॥ 7-192-9(53959)
స శరక్షయమాసాద్య పుత్రశోకేన చార్దితః।
వివిధానాం చ దివ్యామానమస్త్రాణామప్రసాదతః॥ 7-192-10(53960)
ఉత్స్రష్టుకామః శస్త్రాణి ఋషివాక్యప్రచోదితః।
తేజసా పూర్యమాణశ్చ యుయుధే న యథా పురా॥ 7-192-11(53961)
భూయశ్చాన్యత్సమాదాయ దివ్యమాంగిరసం ధనుః।
శరాంశ్చ బ్రహ్మదండాభాంధృష్టద్యుంనమయోధయత్॥ 7-192-12(53962)
తతస్తం శరవర్షేణ మహతా సమవాకిరత్।
వ్యశాతయచ్చ సంక్రుద్ధో ధృష్టద్యుంనమమర్షణం॥ 7-192-13(53963)
శరాంశ్చ శతధా తస్య ద్రోణశ్చిచ్ఛేద సాయకైః।
ధ్వజం ధనుశ్చ నిశితైః సారథిం చాప్యపాతయత్॥ 7-192-14(53964)
ధృష్టద్యుంనః ప్రహస్యాన్యత్పునరాదాయ కార్ముకం।
శితేన చైనం బాణేన ప్రత్యవిధ్యత్స్తనాంతరే॥ 7-192-15(53965)
సోఽతివిద్ధో మహేష్వాసోఽసంభ్రాంత ఇవ సంయుగే।
భల్లేన శితధారేణ చిచ్ఛేదాస్య పునర్ధనుః॥ 7-192-16(53966)
యచ్చాస్య బాణవికృతం ధనూంషి చ విశాంపతే।
సర్వం చిచ్ఛేద దుర్ధర్షో గదాం ఖంగం చ వర్జయన్॥ 7-192-17(53967)
ధృష్టద్యుంనం చ వివ్యాధ నవభిర్నిశితైః శరైః।
జీవితాంతకరైః క్రుద్ధః శిలాధౌతైః పరంతపః॥ 7-192-18(53968)
ధృష్టద్యుంనోఽథ తస్యాశ్వాన్ఖరథాశ్వైర్మహారథః।
వ్యామిశ్రయదమేయాత్మా బ్రాహ్మమస్త్రముదీరయన్॥ 7-192-19(53969)
తే మిశ్రా బహ్వశోభంత జవనా వాతరంహసః।
పారావతసవర్ణాశ్చ శోణాశ్చ భరతర్షభ॥ 7-192-20(53970)
యథా సవిద్యుతో మేఘా నదంతో జలదాగమే।
తథా రేజుర్మహారాజ మిశ్రితా రణమూర్ధని॥ 7-192-21(53971)
ఈషాబంధం చక్రబంధం రథబంధం తథైవ చ।
ప్రాణాశయదమేయాత్మా ధృష్టద్యుంనస్య స ద్విజః॥ 7-192-22(53972)
స చ్ఛిన్నధన్వా పాంచాల్యో నికృత్తధ్వజసారథిః।
ఉత్తమామాపదం ప్రాప్య గదాం వీరః పరామృశత్॥ 7-192-23(53973)
తామస్య విశిఖైస్తీక్ష్ణైః క్షిప్యమాణాం మహారథః।
నిజఘానః శరైర్ద్రోణః క్రుద్ధః సత్యపరాక్రమః॥ 7-192-24(53974)
తాం తు దృష్ట్వా నరవ్యాఘ్రో ద్రోణేన నిహతాం శరైః।
విమలం ఖంగమాదత్త శతచంద్రం చ భానుమత్॥ 7-192-25(53975)
అసంశయం తథాభూతః పాంచాల్యః సాధ్వమన్యత।
వధమాచార్యముఖ్యస్య ప్రాప్తకాలం మహాత్మనః॥ 7-192-26(53976)
తతః స రథనీడస్థం స్వరథస్య రథేపయా।
అగచ్ఛదసిముద్యంయ శతచంద్రం చ భానుమత్॥ 7-192-27(53977)
చికీర్షుర్దుష్కరం కర్మ ధృష్టద్యుంనో మహారథః।
ఇయేష వక్షో భేత్తుం స భారద్వాజస్య సంయుగే॥ 7-192-28(53978)
సోఽతిష్ఠద్యుగమధ్యే వై యుగసన్నహనేషు చ।
జఘనార్ధేషు చాశ్వానాం తత్సైన్యాః సమపూజయన్॥ 7-192-29(53979)
తిష్ఠతో యుగపాలీపు శోణానప్యధితిష్ఠతః।
నాపశ్యదంతరం ద్రోణస్తదద్భుతమివాభవత్॥ 7-192-30(53980)
క్షిప్రం శ్యేనస్య చరతో యథైవామిషగృద్ధినః।
తద్వదాసీదభీసారో ద్రోమపార్షతయో రణే॥ 7-192-31(53981)
తస్య పారావతానశ్వాన్రథశక్త్యా పరాభినత్।
సర్వానేకైకశో ద్రోణో రక్తానశ్వాన్వివర్జయన్॥ 7-192-32(53982)
తే హతా న్యపతన్భూమౌ ధృష్టద్యుంనస్య వాజినః।
శోణాస్తు పర్యముచ్యంత రథబంధాద్విశాంపతే॥ 7-192-33(53983)
తాన్హయాన్నిహతాందృష్ట్వా ద్విజాగ్ర్యేణ స పార్షతః।
నామృష్యత యుధాం శ్రేష్ఠో యాజ్ఞసేనిర్మహారథః॥ 7-192-34(53984)
విరథః స గృహీత్వా తు ఖంగం ఖంగభృతాం వరః।
ద్రోణమభ్యపతద్రాజన్వైనతేయ ఇవోరగం॥ 7-192-35(53985)
తస్య రూపం బభౌ రాజన్భారద్వాజం జిఘాంసతః।
యథా రూపం పురా విష్ణోర్హిరణ్యకశిపోర్వధే॥ 7-192-36(53986)
స తదా వివిధాన్మర్గాన్ప్రవరాంశ్చైకవింశతిం।
దర్శయామాస కౌరవ్య పార్షతో విచరన్రణే॥ 7-192-37(53987)
భ్రాంతుముద్ధాంతమావిద్ధమాప్లుతం ప్రసృతం సృతం।
పరివృత్తం నివృత్తం చ ఖంగం చర్మ చ ధారయన్॥ 7-192-38(53988)
సంపాతం సముదీర్ణం చ దర్శయామాస పార్షతః।
భారతం కౌశికం చైవ సాత్వతం చైవ శిక్షయా। 7-192-39(53989)
దర్శయన్వ్యచరద్యుద్ధే ద్రోణస్యాంతచికీర్షయా॥
చరతస్తస్య తాన్మర్గాన్విచిత్రాన్ఖంగచర్మిణః।
వ్యస్మయంత రణే యోధా దేవతాశ్చ సమాగతాః॥ 7-192-40(53990)
తతః శరసహస్రేణ శతచంద్రమపాతయత్।
చర్మ ఖంగం చ సంబాధే ధృష్టద్యుంనస్య స ద్విజః॥ 7-192-41(53991)
యే తు వైతస్తికా నామ శరా ఆసన్నయోధినః।
నికృష్టయుద్ధే ద్రోణస్య నాన్యేషాం సంతి తే శరాః॥ 7-192-42(53992)
ఋతే శారద్వతాత్పర్థాద్ద్రౌణేర్వైకర్తనాత్తథా।
ప్రద్యుంనయుయుధానాభ్యామభిమన్యోశ్చ భారత॥ 7-192-43(53993)
అథాస్యేషు సమాధత్త దృఢం పరమసంమతం।
అంతేవాసినమాచార్యో జిఘాంసుః పుత్రసంమితం॥ 7-192-44(53994)
తం శరైర్దశభిస్తీక్ష్ణైశ్చిచ్ఛేద శినిపుంగవః।
పశ్యతస్తవ పుత్రస్య కర్ణస్య చ మహాత్మనః।
గ్రస్తమాచార్యముఖ్యేన ధృష్టద్యుంనమమోచయత్॥ 7-192-45(53995)
చరంతం రథమార్గేషు సాత్యకిం సత్యవిక్రమం।
ద్రోణకర్మాంతరగతం కృపస్యాపి చ భారత।
అపశ్యేతాం మహాత్మానౌ విష్వక్సేనధనంజయౌ॥ 7-192-46(53996)
అపూజయేతాం వార్ష్ణేయం బ్రువాణౌ సాధుసాధ్వితి।
దివ్యాన్యస్త్రాణి సర్వేషాం యుధి నిఘ్ంతమచ్యుతం॥ 7-192-47(53997)
ధనంజయస్తతః కృష్ణమబ్రవీత్పశ్య కేశవ।
ఆచార్యరథముఖ్యానాం మధ్యే క్రీడన్మధూద్వహః॥ 7-192-48(53998)
ఆనందయతి మాం భూయః సాత్యకిః పరవీరహా।
మాద్రీపుత్రౌ చ భీమం చ రాజానం చ యుధిష్ఠిరం॥ 7-192-49(53999)
యచ్ఛిక్షయాఽనుద్ధతః సన్రణే చరతి సాత్యకిః।
మహారథానుపక్రీడన్వృష్ణీనాం కీర్తివర్ధనః॥ 7-192-50(54000)
తమేతే ప్రతినందంతి సిద్ధాః సైన్యాశ్చ విస్మితాః।
అజయ్యం సమరే దృష్ట్వా సాధుసాధ్వితి సాత్యకిం।
యోధాశ్చోభయతః సర్వే కర్మభిః సమపూజయన్॥ ॥ 7-192-51(54001)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే ద్రోణపర్వణి ద్రోణవధపర్వణి పంచదశదివసయుద్ధే ద్వినవత్యధికశతతమోఽధ్యాయః॥ 192 ॥

Mahabharata - Drona Parva - Chapter Footnotes

5-192-38 ఖంఘం చర్మ చ ధారయన్భ్రాంతాదిత్రయోదశవిధం సంచరణం దర్శయామాసేతి సంబంధః॥
5-192-41 సంబాధే రణసంకటే॥
5-192-42 వైతస్తికాః వితస్తిప్రమాణాః॥
5-192-192 ద్వినవత్యధికశతతమోఽధ్యాయః॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.